Gelmez, çok uzak sandığımız 2012 geldi. 21 Aralık yaklaştıkça delirenleri, sapıtanları ibretle seyredeceğiz. Peak oil ile “dur” borusu çalan ekonomik büyümenin doğrudan gaspa, saldırıya evrilmesi sürecinde artık daha büyük adımların atılışına tanık olacağız. Bir ihtimal, bir takım iddialara göre doların, avronun çöküşünü yaşayacağız. Avrupa’da devletlerin iflas ettiğinin inkarının devamına veya iflas dalgasının domino etkisi ile büyükbaşları da vurmasına tanık olacağız.

20 bin yıl önce otun, böceğin yaşam hakkını gasp ederek başlayan, bugün “benden başka herkes ve her şey değersizdir” sapıklığına kadar varan hak yeme, sömürü, tecavüz, artık ne isim koyarsanız koyun… bu imkan transferinin debisi artık artamıyor. Piramidin ucu, piramidin tabanından daha fazla su çıkaramıyor, çünkü saadet zincirine doğadan gelen yenilenemez kaynakların fiziksel sınırlarına ulaştık. Petrol, bakır, azot, tuz, balık, buğday… bunların üretimi artık artırılamıyor.

Uygarlığın krizi bundan ibaret değil. Dünyanın ikliminin değiştiği gözleniyor. Olası nedenler muhtelif, ancak piramidin tepesi bunun kabahatini piramidin tabanına yüklemek amacıyla CO2 adında bir hayal kahramanı uyduruyor. Önümüzdeki yıl “filanca buzul şu kadar daha küçüldü” başlıklı, insanlara suçluluk duygusu yaşatmaya yönelik, yarı doğru haberler yoğunlaşacak. Bozulan iklim yukarıda saydığım ürünlerin bazılarının üretimini azaltacak.

Bitmedi. Geçtiğimiz yıllarda bu muazzam, aşırı tarım üretimine erişmek için kullanılan yenilenebilen ve yenilenemeyen yer altı suları da “suyunu çekmeye” başladı. Bunun etkileri hafif değil, dramatik olacak. Önümüzdeki yıl tarım üretiminde düşüş yaşanabilir. Az bir düşüş bile artan talep nedeniyle büyük fiyat zıplamalarına, dolayısıyla büyük açlığa, dolayısıyla büyük sosyal olaylara neden olagelmiştir. Olmaya da devam edecektir. Tatlı su kaynaklarının başına geleceği çok iyi bilen egemen sınıf son yıllarda yangından mal kaçırır gibi Anadolu’nun tatlı su zenginliklerini parselliyor, uyumuyorsanız farkındasınızdır. Bu operasyon 2012′de büyük ölçüde tamamlanmış olacak. Reste restle karşılık vermek isteyen kitleleri artık tankların, yaylım ateşinin karşılayacağı zamanlardayız.

Bitmedi. ABD ve diğer ülkelerdeki akademisyenlerin önümüzdeki iki yıl güneş faaliyetlerinde dönemsel “anormallik” gözleneceği şeklindeki tahminleri yoğunlaşıyor. Akademi dünyası güvenilir bir kaynak değil, eyvallah. NASA gibi piramidin tabanından beslenip zirvesine hizmet eden örgütler de eriştikleri gerçeğin ancak %1′ini tabanla paylaşıyor, bunu da biliyoruz. Dolayısıyla bu anormalliğin olası etkileri konusunda bizimle paylaşılmayan öngörüler olduğunu seziyorum. Farklı kaynaklar farklı senaryolar yazıyorlar. Ve bu senaryolar açıkçası büyük bütçeli felaket filmi senaryolarından çok farklı değil.

Kürede durum böyle. Kürenin kendi işgal ettiğimiz kısmına gelirsek, burada durum içler acısı desem abartmış olmam. Artık kesin olarak söyleyebilirim ki, egemen bir ulus değiliz. Artık bir ordumuz bile yok. Bunun ne anlama geldiğini bilmeyene anlatmak çok zor. “Ben bilmem beyim bilir” deyip, karnından sıpası, belinden sopası eksik edilmeyen zavallı bir ev kadınını hayal etmenizin belki bir yardımı dokunur. Şu kadarını söyleyeyim. Ortadoğu’da sırf hır çıkarmak, soykırım yapmak için kurulmuş bir devlet var. Avucu kaşınan bu devlet vurmaya başladığında, biz ulus olarak hangi tarafta yer alacağımızı seçemeyeceğiz bile. Bu durum, vuruşmanın başlaması durumunda her halükarda bizim kaybedeceğimizin delilidir.

Geçtiğimiz on yılda ülke içi kaynak bölüşümündeki adaletsizlikte yeni ufuklar açıldı. Bu eğilim artarak devam edecek. İstatistikleri bir tarafa bırakın. Bunu herkes seziyor. Seziyor ama, bu sezgiyi bastırmak istercesine her gün yeni bir sahte istatistik açıklanıyor. Binyıllardır egemenlerin çabası bu değil mi zaten? “Aman insanlar gözleriyle gördüklerine, elleriyle tuttuklarına, akıl ettiklerine, hissettiklerine inanmasınlar, benim dikte ettiğime inansınlar. Benim tanrıma tapsınlar.” Gören gözler, ölmemiş zihinler için izahata gerek yok. Hükümetin her bir icraatı, piramidin tabanından zirvesine doğru olan varlık transferini görülmemiş hızlara çıkarmak, insan yığınlarının kaderini biraz daha egemenlerin avucuna bırakmak amacına hizmet ediyor. Kapitalizmin her türlüsü mülksüzlerin, kitlelerin yarattığı katma değerin parazit egemenlere transferi üzerine kuruludur. Ancak bizdeki gibi, 3. dünya kapitalizminde çalışan sınıfa “koklatılan” pay, nam-ı diğer sus payı yok denecek kadar azdır. Egemen, payını bağırta bağırta, kıra döke alır. İşin kötüsü, bu durum 300 yıldır aralıksız büyüyen sanayi ekonomisi devrinde geçerliydi. Bu büyüme devri 2008′de bitti. Bundan sonra sisteme giren doğal sermaye artmayacağı, hatta azalacağı için bu çalışan, katma değer üreten kitlenin cayır cayır yanacağının resmidir. Çünkü egemen, veya piramidin tepesi, veya crème de la crème almaya alışık olduğu payından vazgeçmemiştir. Yetkilerinizi devrettiğiniz politikacılar devraldıkları yetkileri ve sizin hakkınız olan varlıkları bunlara vermiştir. Zaman aktıkça bu boyunduruktan kurtulmak daha da zorlaşmaktadır. Her gün tekrar doğan güneş bu parazitlerden kurtulmak için yeni bir fırsattır, ancak her akşam bu olasılık biraz daha azalmaktadır. Her gece özgürlüklerimizin, imkanlarımızın birazını daha kaybetmiş olarak uykuya dalıyoruz. Çocuklarınızın, torunlarınızın size ait olduğunu mu zannediyorsunuz? Bu sülükler sizin yedi sülalenizi ipotek edip sizi ödeyemeyeceğiniz kadar borçlandırdı. Şu anda sürdüğünüz, aslında zirvesindeki refahınızın bedelini zürriyetiniz köle olarak ödeyecek. İşte bunu sağlamak, kolaylaştırmak için kuklalarını, piyonlarını bize seçtirip yönetici yapıyorlar. Adına da demokrasi diyorlar, yani artık ne kadarı kaldıysa…

Önümüzdeki yıl daha fazla mobese, daha fazla basın sansürü, politik muhalefete daha fazla saldırı göreceğiz. İnternet sansürü konusunda daha korkusuz adımlar atılacak. Savcılar kimi içeri tıksak diye blog blog gezdikleri fazla mesailerini artıracaklar. Bazı saftiriklerin interneti özgür bırakacaklarını sandıkları ABD ve Avrupa ülkeleri de internet filtreleme işine hız verecekler. Sevdiğiniz internet sitelerinin kopyasını alın, korsan materyale erişme imkanınız varken doya doya kullanın, vaktimiz daralıyor.

Her gece uykuya dalarken günün muhasebesini yapın: “Bugün haklarımın ve hayattaki imkanlarımın ne kadarını kaybettim?” sorusunu kendinize sorun. Yılbaşında da “Bu yıl haklarımızın, geleceğimizin ne kadarını kaybettik, çocuklarımıza ne kadar ihanet ettik?” sorusunu yanıtlamaya çalışın. Boğazınıza bir şey düğümlendiğini hissederseniz telaşlanmayın, biraz televizyon izleyin, bir gazetenin hafta sonu ekini okuyun, alışveriş yapın, olmadı biraz sevişin, geçer. Mutlu yıllar.

Evet biraz tembellik etmeyi seviyorum, benim yetişemediğim yerde hariçten katkı bekliyorum. Bloga yazı yollayanlara ilgilendikleri konulardaki belgesellerden oluşan DVD’ler hediye etmeyi düşünüyorum. İlk talihlimiz eternia rumuzlu okurumuz. Kendi adına düşünebilen bir adam ve bir sağlık araştırmacısı olan Mika Adams’ın http://www.naturalnews.com/029056_environmental_protection_population_control.html adresindeki makalesinin bir çeviri-özetini yaptı. Daha önce bahsedilmeyen bir konu değil, ancak farklı bakış açılarının aynı sonuçta birleştiğini görmek önemli. Yeni yılda görüşmek üzere…

 

1. Gerçek- Dünya’nın kaynakları sınırlıdır.

Bu durum oldukça bariz olmasına karşın bazı insanlar hala anlamıyorlar. Dünya’nın kaynakları- petrol, ormanlar, su, enerji vb. sınırlıdır.   

Tabi ki pek çok kaynak geri dönüşüme ya da yeniden yaratılma gücüne sahiptir fakat bu bile uzun bir zamanla olur. Petrolde ise bu zaman yüz binlerce yıldır. Fosil su için de aynısı geçerlidir. Uygarlığımızın bu kaynakları kullanma oranı büyüklük olarak bu kaynakların yenilenme kapasitesi oranından hızlıdır. Bu durum Petrol, su, humus, ormanlar ve dahası için geçerlidir.

2. Gerçek- Modern uygarlıkta yaşayan her birey Dünya’nın kısıtlı kaynaklarından kullanır.

Arabanızı alırken, onu  sürerken kesin olarak sınırlı doğal kaynakları kullanıyorsunuz. 

Işığı her açtığınızda, bir yemek paketini açtığınızda, onu yediğinizde bu sınırlı kaynakları kullanıyorsunuz.

Tüketiminizin toplamı sizin ekolojik izinizi  oluşturuyor. Evinizde tükettikleriniz şeyler evinizden daha büyük bir alan kadar kaynak gerektiriyor.

Örnek olarak Amerika’da doğmuş bir çocuk aldığı ürünler aracılığıyla hayatı boyunca 20 ton metal tüketir. Bu 20 ton metal madenden çıkarılmalı, nakil edilmeli ve tüketilebilir ürünlere dönüştürülmelidir. Metal madenciliği neticesinde temiz enerji kaynakları olarak rüzgâr türbini bile üretilse çevre çok kirletilmiş olur.

3. Gerçek- İnsanlar çevreyi değiştiriyorlar.

 Aşırı ormansızlaştırma ve atmosfere yayılan gazlar ile dünyayı değiştiriyoruz. Irmakları zehirliyoruz, doğal habitatı yıkıma uğratıyoruz, okyanusları kirletiyoruz, atmosfere kimyasal karışımlar salıyoruz. Bu değişikliklerin son 200 yılda gerçekleşmediğini kimse söyleyemez.

4. Gerçek- İnsanlar bebek sahibi olmayı gerçekten severler.

Her aile çocuk ister, onların çocukları da isteyecektir. Genel olarak insanlar limit olmadan doğurmayı isterler. Bu da nüfus büyümesinde patlamaya yol açar. Bu patlamayı son iki yüz yılda açıkça gördük. Dünya nüfusu 1800′lerde bir milyara yakınken bugün 7 milyar civarındadır. 

Aşırı nüfuslaşma gezegenin sınırlı kaynaklarının aşırı tüketimine neden olmaktadır.

Paskalya Adası etkisi

Şimdi küçük düşünce deneyimize bakalım. Yukarıda belirtilen 4 basit gerçeğe dayanarak aşırı nüfus artışının kısıtlı kaynaklar ile karşı karşıya gelip sürdürülemezlik krizini doğuracağını söylemek mümkündür.

Yani insanların aşırı artması neticesinde doğal çevre mahvolacak, kaynaklar tükenecek ve neticede var olan nüfusun devamını sağlayacak bir çevre kalmayacak

Ben bunu Paskalya Adası etkisi olarak adlandırdım. Paskalya yerlileri de tüm ağaçları kesip kendilerine daha büyük anıtlar inşa ettiler ve bunu yaparak da bütün ekosistemlerini yok ederek kendileri de yok oldular. Şimdi bütün dünya Paskalya Adası haline geldi adeta.

İki seçeneğimiz

İnsan nüfusunun sınırsızca artmasıyla insanların kaynak yetersizliğine karşı yapabilecekleri iki seçenekleri var:

1. Tercih- Gezegen üzerindeki olumsuz etkimizi kabule ederek sürdürülebilir bir yaşam için seçimler yapmalıyız. Nüfus artışını kontrol altında tutmalı, çevreye saygı göstermeliyiz.

2. Tercih- Akılsızca nüfus artışına devam edebiliriz bu da kaynakların tüketilmesine ve uzun dönem sonuçların görmezden gelinmesine neden olur. Bu tam bir aptallıktır ve çağdaş uygarlık bu yolu tercih etmektedir.

 Nüfus artışı ve kaynakların tüketimi ise yakında bu uygarlığın sonunu getirecektir. Biz Paskalya adası gibi sadece ağaç tükenmesi ile karşı karşıya değiliz: petrol, su, toprak ve habitat tükendi tükenecek.

İnsanlık kendini kurtarabilir mi?

İnsanlığı kendi cahilliğinden kurtarmak kolay iş değildir.   

Ekonomik faaliyetlerimizin korumadan çok tüketime dayalı olması sonumuzun ne kadar da yaman olacağının ispatı gibi. İnsanların doğal çevre ile dengeli bir şekilde yaşamaya başlaması için ani bir değişiklik gerekir ve bunu yapabileceklerini düşünmüyorum.  

Gelecek bir kaç yılda neler olabilir

Nüfus artmaya devam edince ve dünya kaynakları eriyip bitince, insan nüfusu derin bir karanlığın içine dalış yapacak. Muazzam can kayıpları olacak- dünya nüfusunun neredeyse %90 ı telef olabilir. Ekosistem bitecek, hasatlar alınmayacak ve uygarlık diz üstü çökecek. Şu anki küresel sistemin çökmesi de uzun sürmez.

Toplu açgözlülük makinesi

Ben bu sonuçları son ana kadar kabul etmemiştim aslında. Her zaman daha iyimser bir tavır takınıp iklim değişikliğini geri çekmek, tüketimi düşürmek, insanları eğitmek ve yeni teknolojiler bulup yaptığımız pislikleri temizlemek gibi düşünceleri göz önüne aldım.

Fakat şirket canavarları bizim tohumlarımızı ve genlerimizi, toprağımızı, ırmaklarımızı ve okyanusları para uğruna mahvediyorlar.  Kesinlikle şirketler her kısıtlı kaynak bitmeden ve tüketicilere satılmadan durmayacaklar.

Kar amaçlı ekonomik model çevrenin korunması ile yan yana gidemez çünkü bunlar birbirlerine zıt kavramlardır. Büyük İş sınırsız büyümeye, yayılmaya, tüketim ve sömürüye bağlıdır. Ama çevre sadece az tüketerek korunabilir. Bu ise bugünün yönetici takımının lügatında bile yoktur.  Bu yüzden, kendimizi medeniyetin çöküşünden kurtarmak mümkün değildir.
  

Kimsenin konuşmaya yanaşmadığı nüfus problemi

Bu aşırı nüfusla bir adım daha bile atamayız: Sorun nüfustur. Pek çok malı tüketen pek fazla insan var. Bu durum sürdürülemez – özellikle batı dünyasının alıştığı yüksek tüketim miktarları ile.

Bu ikilemi çözmek için ya nüfusu zamanla azaltırsınız (mesela tek çocuk politikası ile) ya da tüketimi düşürürsünüz, illa ki bir şeyler yapmak zorundasınız. Ben tek çocuk politikasını da desteklemiyorum aslında. Hükümetin özel hayatlarımıza müdahalesini ve bireysel karbon salınımımızı zorla kısıtlamasını da desteklemiyorum.  Her halükarda kökten değişikler gerçekleşmezse bariz olarak gözüküyor ki insan nüfusu anahtar kaynaklar suyunu çekene kadar artmaya devam edecek. Ve tabii ki bu da insan nüfusunun yıkıcı bir biçimde erimesiyle sonuçlanacak.

Sonucu anladınız: yayılmacı, yüksek tüketim delisi bugünkü hayatlarımız nihayetinde uygarlığın sona ermesinde de nüfus artışıyla birlikte etkili olacak. Bunu durdurabilecek  şeyler ise emrivaki olarak hükümet tarafından uygulatılan nüfus denetimi, küresel bir salgın veya nüfusun büyük bölümünü etkileyen yaygın afetler olabilir. Bunların hiçbiri istenen şeyler değil.

Ya da belki dünyada insanlara yaptıklarının uzun dönem sonuçlarını anlatacak bir eğitim seferberliği olur fakat bunun olası olmadığını düşünüyorum.

Başka bir yol yok: Yıkıma doğru giden bir seyirdeyiz. Dünya çapında bir büyük çöküş bu yüzyıl içinde gelecektir.

Eğer yanıldığımı düşünüyorsanız nedenlerinizi bekliyorum. Umarım yanılıyorumdur. Şu an nüfus problemine çözüm için akılcı bir kanıt aramaktayım. Ama hükümetin nüfusu kontrol etmesi için tek çocuk politikasını da istemiyorum.

Hakikaten: İnsan ırkı nasıl kendisini bu yıkımdan kurtarabilir? Serbest enerji teknolojileri de çözüm değildir, biten petrole, nadir metallere karşı yapılabilecek bir şey yok. Serbest enerji sadece insan nüfusunu şişirerek daha kötü bir çöküşe neden olur.

Herkesi basit bir matematik hesabı yapmaya davet ediyorum. Hesaplamaları kendiniz yapın. Sınırlı kaynaklara bakarak onları modern tüketim yapanların kişi başı tüketimi ile kıyaslayın Nüfus artmaya devam ederse ne olur? Ve de fakir ülkelerin ABD gibi zengin ülkelerin tüketim oranlarına erişme isteklerini de hesaba katın.

Hesaplamaları yaparsanız sonucun hesaplandığı gibi olmadığını görebilirsiniz. Var olan tüm tasarılar yüz yıl içinde teklemeye başlayacaktır. (ya da daha yakında) Nüfusun büyüme oranı mevcut tüketime göre hala bir çıkmaz sokaktadır.

Tükenmeye yüz tutan sadece petrol ve yeraltı suyu değil. Çıldırmış bir hızda alıp, kısa süre kullanıp çöpe gönderdiğimiz elektronik ürünlerin, hayalperestçe umut bağladığımız rüzgar ve güneş kaynaklı elektrik üreteçlerinin kilit bileşeni olan nadir elementler de peak yapıyor. Bu konuda Dr.A.M.Diederen tarafından İtalya’da Oil Drum/ASPO Konferansı’nda yapılan bir sunumu Türkçeye çevirdim. Teknik yönü biraz ağır basan sunumun İngilizce orijinali http://www.theoildrum.com/files/20090627_TODASPOSummit_Diederen_Elements%20of%20hope.pdf adresinden, Türkçe .pdf şekli ise aşağıdaki adreslerden indirilip izinsiz çoğaltılabilir. Çalışmayan linkleri bildirin ki, güncelleyeyim.

http://ifile.it/enq0j31/Metal_Mineral_Kitligi.pdf
http://www.scribd.com/doc/69970691/Metal-Mineral-Kitligi

Zaman hızlı akıp geçiyor.. olaylar peş peşe başdöndürücü bir hızda gelişiyor.. 
Bu konu başlığında bir kaç yıl gerisine gidip okuyun, neler yazmışız, neler oluyor şimdi? 
biz kahin miyiz? 

Kendi kendimize yazmadık bunları tabi. 
Okuduk, araştırdık, kendi alanında en yetkin saygın bilim adamlarından öğrendik. 
Herkesi uyardılar, olabildiğince seslerini duyurmaya çalıştılar. 
Bizde buradan bu kanalı açtık. 

Son bir haftadır gazeteleri okuyorum, yorumlara bakıyorum.. 
hala krizden bahsediyorlar.. 
hala bunun sıradan bir ekonomik kriz olduğunu düşünüyorlar. Sıradan, bildiğimiz kapitalizm’in aksayan yanları.. 
Eskiden de olurdu böyle şeyler diyorlar, nasıl olsa topralanılacak bir süre sonra.. 
Tekrar büyümeler başlayacak, ekonomiler rayına girecek.. Borsa çoşacak, bol kazançlı günlerimize geri döneceğiz. 
Mutlu, refah dolu günlere geri döneceğiz diyorlar.. resesiyondur bu, gelir geçer.. 
Düzelir düzelir. 
- 
Öbür yanda bu kadar insan yırtınıyor , bağırıyor.. Kimse duymuyor. 
Bunun bir kriz değil ÇÖKÜŞ olduğunu söylüyorlar. Yinde de anlatamıyorlar.. 
Uçurumdan hemen önceki hafif eğim bile allak bullak etmeye yetti. 
Ya ayaklarının altındaki toprak bir anda biterse ne olacak?? 

“Yarın öbürgün bilim bir çaresini bulur, yepyeni bilmediğimiz bir enerji kaynağı bulunur” iyimserliği ve umursamazlığını taşıyanlar, fantastik hayaller kuranlar. 
Fantezi ile yaşayanlar fantastik bir sona razı olmak zorundadırlar. Onları bir süpriz bekliyor! 
Devalüasyon şimdiden %40′a yaklaştı.. 
Ekonomi silkelenmeye başladı.. 
Fantastik gelecek bekleyeneler, üretim patlaması bekleyenler, 
kendini işsiz olarak kapı önünde bulması an meselesi 
Bütün hayatının birikimini gökdelenlerdeki apartman dairesine bağlayanlar. 
araba ev kredileri ile boynuna ilmik ilmik urgan dolayanlar.. 

İşsiz kalacaksın! 
Parasız kalacaksın! 
Kredilerle sahip olduğun, daha yıllarca borcunu ödeyeceğin arabanı, evini satmak aklına gelecek ilk şey olacak. 
O da alıcı bulabilirsen! Herkes senin gibi işsiz çulsuz olmaya başlayınca kime satacaksın? 
Satacak bir keriz bulabilirsen eline geçecek para da kalan borcunun ancak küçük bir kısmını kapatacak. 
Zengin olma hayalleri ile sahip olduklarını borsa denen casinoya yatıranlar hala kazanma umuduyla yaşıyorlar.. 
Bekleyin, olursunuz! 

*** 
Yorumları okuyorum gazetelerde.. 
Yeni bir düzen kurulduğunda ekonomistlere, finansçılara muhakkak fizik öğretilmeli. 
Fizik dünyadan kopuk, termodinamikten bihaber kurulan bu ekonomilerin, piyasaların, düzenin niçin sapır sapır döküldüğünü belki anlayabilirler. 
Üretmeye , büyümeye çalışan her ülkenin gidip gidip niçin enerji duvarına tosladığını ve dağıldığını anlayabilirler biraz.. 

*** 

İthlatımız patlamış. 
Enerji ithal ediyoruz sürekli.. 
Bahsettiğim sadece petrol-doğalgaz değil. 
Elinize aldığınız cep telefonundan kıçınızı koyduğunuz arabaya kadar hepsi enerjdir. 
Birisi bunları üretmek için enerji harcamış. Sizin ödediğiniz para da bu harcanan enerjinin bedeli + kar’dır. 
Sürekli enerji ithal ediyoruz. 
Para bulduğunuz sürece sorun yok. 
Ya bulamazsak? 

İşte bu hafta yaşanan bu çalkantının sebebi budur. 
Bazıları para bulamayacağımızı farketti.. 
Paraya saldırıyorlar 
Sebebini bilmesede paranın kuruyacağını farkettiler. 

Buranın sürekli yazanları, okuyanları bunun sebebini biliyor. 

*** 

Benim tavsiyem varsa bir varlığınız, gerekli tebdirleri alın.. 
Yoksa yapacak bir şey yok.. olabildiğince tadını çıkarın bazı şeylere hala ulaşabiliyorken.. 

Bundan 2 yıl önce alelacele kredi borcunu kapattıktan sonra evimi satıp altın almıştım (2012′nin son aylarına kadar ödemesi vardı, 72 ay!) 
2 yıldır kirada oturuyorum. Kiradayım ama daha iyi bir evde. 
Şimdi aynı evden 2 tane alabiliyorum üstüne bir de acil durumlarda sığınacağım 4×4 var. Verdiğim kiraya rağmen! 

Hiç bir kredi, borç vs’ye bulaşmadım.. 
Gerektiğinde kullanmak için 1 tane haricinde tüm kredi kartlarını iptal ettirmiştim.. 
Hiç bir lüzumsuz , ihtiyacım olmayan harcamaya girmedim.. 
Saçmasapan elektronik zımbırtılara para yatırmadım.. 
Bu satırları yazdığım PC’yi 2004 yılında almıştım. RAM upgrade’i ve bozulan 2 mouse dışında tek bir msraf yapmadım 
Kıçında çulu olmayan adam 6 ayda bir telefon değiştiriken hala 4 yıldır aynı telefonu kullanıyorum.. 
Kırılıp-dökülmedikçe, kullanımaz hala gelmedikçe hiç bir eşyayı yenilemiyorum. 
6 yıldır aynı ufak dizel arabayı kullanıyorum. 
Eski kafam olsaydı çoktaan satıp yeni model pahallı sedanlardan birini almıştım. 

Şimdi beni bağlayan, pranga olacak ne bir ev ne bir borç ne de başka bir şey var. 
Kriz çıkacak param pul olacak, varlığımı kaybedeceğim derdi yok. 
“İşsiz kalırsam ne yaparım, nasıl bu borcu öderim, nasıl eve ekmek getiririm” korkusu yok. 
Hayat bana ve aileme nerede güvenli ve konforlu bir yaşam sunacaksa, bugün karar versem, yarın oraya gidebilecek durumdayım. 
Bu ülkede veya dünyanın başka bir köşesinde. 
Arkamda bıraktığım için üzüleceğim, ağlayacağım beni engelleyen hiçbirşey yok. 
Gözlerimin açılmasında katkısı olan burada yazan, yurtdışında yazan herkese teşekkür ederim..

Cari açık tartışması büyüyor,
Özne yok. Kim tartışıyor?

…vatandaş ‘harcamaları kısıp kısmama’ konusunda kararsız
Ne zaman anket yaptın?

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan’ın da ‘olumsuz senaryolara hazırlıklı olmalıyız’ açıklamasında bulunması…
Olumsuz senaryo olmaz. Olumsuz “gelişme” olur. Türkçe konuşamayan bakan. İcraat makamında “olmalıyız” denmez, OLURSUN.

AMPD Başkanı Mehmet Nane ‘harcamalar kesilirse dramatik sonuçlar doğar’ derken…
Yine özne yok. Kimin için dramatik? Ben yanıtlayayım: Alışveriş merkezleri  için dramatik, diğer tüm kesimler için olumlu.

…kredi kartı borçlarının 50 milyar TL’ye yakın olduğu bildiriliyor.
Her gün yapılan öznesiz binlerce haberden yalnızca biri. İstismar edilmeye, yönlendirilmeye, kısacası yalan söylemenin yolunu yapmaya çok uygun ifadeler. Kim bildiriyor?

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan da ”Umuyoruz ki Avrupa’da doğru kararlar alınır. …
Olacak olumsuzlukların suçunu Avrupa’ya atmak için zemin hazırlıyor.

…Umuyoruz ki ABD’de bu borçlanma limitiyle ilgili siyasi sorun aşılır. …
Türkçe’si: “Umuyoruz ABD borçlanmaya devam eder, daha fazla batar, ABD halkı köleleşmeye biraz daha yaklaşır. ABD halkı için en kötüsünü diliyoruz.”

Bu tartışma sürerken kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Türkiye’nin yüksek cari açığı sebebiyle Avrupa’daki krize diğer gelişmekte olan ülkelerden daha açık olduğu uyarısında bulundu.
Nedeni Türk halkının dışa bağımlı hale getirilmesi, getirilmeye devam edilmesi. Gizli özne: Hükümet.

Bu noktada devreye giren Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Fitch’in değerlendirmesini ‘Fitch yine Fitch’liğini yapmış’ ifadesiyle karşılayarak, daha olumlu bir tablo çizdi.
Bu kritik zamanlarda kahvehane ağzıyla konuşan, dediğinden hiç bir şey anlaşılmayan bir bakana sahip olmamız benim nazarımda çok karanlık bir tablodur. Olumlu tablo yorumlanması da gazetecilik mesleğinin erdemlerinden biri.

Çağlayan, Avrupa’dan gelecek doğrudan yatırımların Türkiye açısından şans oluşturabileceğini savundu.
Avrupa’dan yatırım filan gelmiyor. Doğrudan yatırım dediği, Avrupa’lı sermaye babalarının TC devletinin borç senedini satın alması. Bildiğin tefecilik, “doğrudan yatırım” olmuş. Şans değil, şanssızlık oluşturuyor, orası ayrı. Uyuşturucu müpletasının vakit geç olmadan kurtarılması gibi, yatırımcının bir an önce kovalanması ve krize bir an önce girilmesi halk yararınadır. Bir kaç yıl sonra ağır bir krize girmektense, kontrol edilebilir ve daha hafif bir krize şimdi girmek daha akıllıcadır. ABD’de bankacıların meclisi aleni olarak devleti “batırmakla” tehdit etmesi, uyuşturucuyu bırakmak isteyen müptelayı ölümle tehdit etmekten farksız.

Çağlayan, ‘biz artık kriz kelimesini çöpe attık’ dedi.
Sloganlı konuşuyorum, hem cehaletimi ve sorumsuzluğumu gizliyorum, hem de sempatik oluyorum. IQ yelpazesinin en dibine hitap ediyorum.

Bu noktada ekonomi yönetimi olarak vatandaşa bir telkinimiz söz konusu değil.
Telkinden daha öncelikli bir işiniz, gücünüz yok gibi görünüyor…

Vatandaş bizden çok daha iyi biliyor ne yapacağını.
O zaman yönetimde ne işin var?

Tabii ki ayağını yorganına göre uzatacak.
Yine de tüm sorumluluk vatandaşa ihale ediliyor.

Biz soğukkanlıyız, ekonomi yönetimi olarak.
Telaşlı olmanızdan şikayetçi olan yok ki?

Nihat Ergün ise Türkiye’nin kendisinden kaynaklanan bir sorunla karşılaşmayacağını belirtti, …
Sorumluluğu yurt dışına havale ediyor. Hani krize gireceğimiz kesin, ben şimdiden suçluyu göstereyim.

CHP’den ise hükümete Türkiye’nin cari açığı ve tüketimini borçla finanse eden vatandaş kitlesiyle ilgili ciddi uyarılar geliyor.
Bu milletin başına ne geldiği CHP’nin zerre kadar umurunda değil.

Lewis, ‘Türkiye seçilmiş ülkeler içinde en büyük kredi artışına sahiptir. …
Bu iyi bir şey değil ki? Türkçesi: “Türkiye seçilmiş ülkeler içinde en kötü durumda olandır.”

…Ancak son dönemlerde finansal istikrara bakacak olursak, Türkiye’de risk artmıştır’ dedi.
Cin Ali Ekonomi Serisi Ders 1: Borç artarsa risk artar. Eh…

Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği (AMPD) Başkanı Mehmet Nane, ihtiyaca yönelik harcamanın kesilmesi halinde dramatik sonuçların doğacağı uyarısında bulundu.
Kasıtlı yönlendirme(ya da yalan): Yapılan tüm harcamanın ihtiyaç karşıladığı zannını yaratmaya çalışıyor. Harcamalar üstel/parabolik hızda artıyor. İhtiyaçlar parabolik hızda artmaz. Yapılan harcamanın büyük çoğunluğu ihtiyaç fazlasıdır, aşırı tüketimdir, lükstür, israftır, belki de ihanettir. Çünkü yapılan aşırı tüketimin faturası bütün nüfusa paylaştırılmaktadır. Gerçek maliyet dışsallaştırılmaktadır. Gerçek maliyetin dışsallaştırılmadığı düzen şudur: “İthalat yapmak istiyorum” diyene devletin “önce harcayacağın dövizi bul” demesidir. Türkiye küreselleşmeden önce(egemen bir ülke iken) sistem böyleydi.

“160 milyar dolarlık perakende sektörünün içinde alışverişi durdurmaya neden olacak talihsiz bir yaklaşım, yüzde 20 bile etkili olsa, bu etki 32 milyar dolarlık bir daralma demektir. Bu ise devlete en az 6-7 milyar dolar az vergi gelmesi anlamına gelir.
Perakendeciler vergi makinesi sanki. Girdiğiniz her perakendeci işyerinin vergi levhasına bakın. Hepsinin açlıktan ağzı kokuyor sanırsınız. Geçtiğimiz yıl vergi levhası zorunluluğu da kaldırıldı. Ayıpları görünmesin diye. İkinci yalan: Sıkıntı toplanan veri tutarında değil, dış ticaret açığında. Alışverişe devam edin ki dış ticaret açığı artmaya devam etsin, kamu malına haciz konsun, bizim, çocuklarımızın geleceğine ipotek konsun, vatandaşlık haklarımız elimizden alınsın. Aman ayfon 5′i kaçırmayın. Para harcamaya, uyumaya devam edin.

 Körler ülkesinde tek gözlü bir kişi kral olur.

Erasmus

Yeryüzünde insanlar diğer canlılar gibi evrimleşmişlerdir. Havaya, suya, yiyeceğe ihtiyaç duyma, sınırlı ömre sahip olma gibi pek çok özelliği paylaşırlar. Gaya’nın* doğal zenginliği sayesinde gelişip var olurlar. Su çevrimi, fotosentez, biyolojik çeşitlilik ve jeolojik çeşitlilik, canlıların kıymet bilmeden kullandıkları ama onlarsız yapamadıkları doğa harikalarıdır. Merhametli bir çevrede doğal kazanç sağlarlar. Ancak insanlar sahip oldukları yeteneklerle, Gaya’nın milyonlarca yıl evrimleşmiş sermayesini hızlıca kullanarak körlemesine, yapay bir materyalistik uygarlık geliştirmişlerdir. Yenilikçi düşünce ve bu fikirleri bir diğerine aktarma kabiliyeti, insanların doğal güçleri ürettikleri teknolojide kullanıp devasa, karmaşık bir altyapı inşa etmelerine imkan sağlamıştır. Bu altyapının oluşturduğu uygarlığa Gaya’nın sapkın çocuğu olduğu için Tityas** demek uygun olur. İnsanlar Tityas’ın parçalarını inşa etmek, işletip sürdürmek, aynı zamanda yanlış ve doğru işlerle zengin olmuş insanların hırsını doyurmak için başka bir sistemi, para akışını geliştirmişlerdir. Para, sanayinin akışkanıdır ama bunun yanında birçok süpheli aktiviteyi gerçekleştirmek için kullanılır. Bu yanlış yola sapmış toplum hala, karşılıksız paranın teşviğiyle, yaşam destek sistemini mahvederek dev yapılar ve sistemler inşa etme hakkı olduğuna inanmakta. İhtiyaçlarını karşılamak için kullanılan doğal sermaye ile tatmin olmamakta. Çokca mantıksız istekleri bulunmakta. Bunun yanında, sınırlı doğal sermayeyi kullanarak ancak ortaya çıkan yıpranmayı karşılamak zorunda kalmadan üretilen mal ve hizmetleri tüketmeye hakkı olduğunu düşünmektedir. Toplum liderleri “ekonomik büyüme”nin peşinde ekolojik intihara teşebbüs etmekte kararlı görünmektedirler. Tityas’ın işletilmesi, toplumun ihtiyaçları ve isteklerinin karşılanması sınırlı doğal zenginliğin dönüşü olmayan biçimde yitirilmesine neden olmaktadır. Bu gerçeklik kesin iken parasal zenginlik için yatırım yapılması baskın paradigmadır. Liderlerin söylemine ve zenginlerin inançlarına rağmen doğal zenginlik tükenmektedir.

Kaygılı insanlar toplum ve habitatın gelecekte ne durumda olacağını görebildiklerinden emin olamamaktadır çünkü bilgili insanlar arasında bile çok yanıltıcı tartışmalar vardır. Ancak, kişilerin ne düşündüğünden bağımsız olarak, ne olup bittiğini açıklayan ama tanınmayan sekiz fizik ilkesi vardır:

 1. Doğal süreçler milyonlarca yıl içinde, bugün Tityas’ı inşa etmek ve nüfusun maddesel yaşam standardını yükseltmek için kullanılan sınırlı kaynak depolarını meydana getirmiştir. Bu kaynaklar fosil yakıtları, mineralleri, akifer suyunu ve bitek toprağı içerir. Tityas’ın inşası bu kaynaklar geri dönüşsüz biçimde tükendiği için sürdürülemez bir süreçtir.

 2. Bu kaynakların pek çoğu sanayi uygarlığının taklit edemeyeceği süreçlerle yavaşça üretilmektedir. Fosil yakıtlardaki hidrokarbonlar çürüyen biyokütlenin üzerindeki bakteri faaliyetiyle evrimsel bir hızda üretildi. Sanayi bu yavaş süreci hızlı bir süreçle değiştiremez. Maden cevherleri çok az kişinin anlayabildiği ve sanayinin taklit edemediği doğal güçler tarafından yaratılmıştır. Dağlar ve nehirler de öyle!

 3. Bu doğal kaynakların kullanılması, faydalı ürün ve hizmetler ürettiği kadar, kimi durumda zehirli atıklar da yaratmaktadır. Zehirli atıklar biyolojik çeşitliliği yıkıma uğrattığı kadar insan da dahil pek çok türün sağlığına da geri dönüşü olmayan biçimde zarar vermektedir. Yaklaşan iklim değişikliği istenmeyen sonuçların sadece biridir.

 4. Tityas’ın teknolojik sistemlerinin inşası, bakımı ve işletilmesi, kalan sınırlı doğal sermayenin bir kısmının dönüşsüz biçimde tüketilmesini gerektirir. Bu dönüşsüz süreç ekosistemin büyük kısmının yıpranmasını gerektirir. Tarım toprağını şehirler işgal etmekte ve bunların altyapısı su çevrimini aksatmaktadır. Madencilik çoğu zaman toprağı ve suyu bozan zehirli atık üretmektedir.

 5. Bütün bu sistemler doğal kuvvetlerin aşınma ve yıpranmaya yol açan kesintisiz etkisi nedeniyle sınırlı ömre sahiptir. Bu sistemlerin bakımı için doğal kaynakların kullanılması sadece bunların ömrünü uzatır. Toplum sağlanan hizmetlerin durmasına katlanmak zorunda kalacaktır.

 6. Teknoloji sadece bu doğal kuvvetlerin bazılarının kullanılmasını sağlar. Bilim ise bunun etkileri hakkında kısıtlı bir bilgiye erişmiştir. Teknoloji doğal kuvvetleri yaratmamaktadır. Bunun yanında, teknoloji doğal sistemlerde evrilmiş bulunan kendini düzeltme ve kendini örgütleme süreçlerine sahip değildir. Dolayısıyla sık sık zehirli atık, iklim değişikliği ve okyanus asitleşmesi gibi istenmeyen sorunlar yaratır.

 7. İnsanların birincil rölü doğal sermayenin altyapı, ürün ve hizmet sağlanması için iyi ya da kötü, karar vermektir. İşi yapan her zaman doğal kuvvetlerdir.

8. Doğal sermayenin aşırı ancak geri dönüşsüz kullanımı insan nüfusunun patlamasına ve sürdürülemez şekilde büyümesine imkan vermiştir. Toplu ölüm*** kaçınılmazdır.

Tityas’ın işletilmesi, hizmetlerinin sağlanması ve nüfusunun desteklenmesi tükenen doğal sermayenin devam eden kullanımını gerektirir. Altyapının büyümesi, kısıtlı ömre sahip olacağı ve toplumun hizmetlere bağımlılığını artıracağını düşününce, anlaşılamaz bir hatadır. Bu açıkça sürdürülemez bir süreçtir. Tityas’ın düşüşü, toplumun gücünün kesilmesi ve bir toplu ölüm kaçınılmazdır. Bu zararlı süreçler hızlıca olmayacaktır ve ortaya çıkan sorunlar yükselen maddesel yaşam standardı hayalini yerle bir ederken, çoğu insan neyin ters gittiğini anlamayacaktır. Geri dönüşü olmayan, hızlı iklim değişikliğinin etkisi erken bir uyarıdır. Ulaşım yakıtlarının azalan arzı uzakta değildir ve yaratacağı kitlesel sefalette gıda ve içme suyu sorunları ile rekabet edecektir. Yüzyılın sonunda, 20.yy’ın maddeci uygarlığın Batı ülkeleri ve özellikle ABD önderliğinde yükselişine, 21.yy’ın ise yaşam destek sisteminin mahfı nedeniyle düşüşüne sahne olduğu açıkça görülecektir. Hangi şehirlerin doğal sermaye eksikliğine daha başarılı şekilde uyum sağlayacağını görmek ilginç olacak. Elektrik sistemine su ve kanalizasyondan daha büyük bir öncelik tanınacak mı? Otomobiller fazla pahalı olduğunda ve toplu taşıma sistemi bozulduğunda halkın ulaşımı nasıl sağlanacak? Şu anda doğa ile birlikte yaşayan topluluklar, hala marketlerdeki yiyeceği paranın yarattığını sanan şehirlilerden çok daha iyi durumda olacaktır.

Bilim henüz doğa kanunlarının tümünü tanımlamış olmasa da bu sekiz ilke bu kanunların tezahürüdür. Tityas dediğim bu dev yapının inşasının arkasında insan kararı vardır, ve fakat insanlar ne yaparlarsa yapsınlar bu temel ilkeleri değiştiremezler. Doğal kuvvetlerin gücünü gerçekleşmiş olan yıkımı tamir etmek için çalıştıramazlar. Fosil yakıtlardan elde edilen enerjinin büyük kısmı toplum için faydalı kabul edilen işi yaptıktan sonra atık ısı haline geldi bile.

Para akışı bu dev yapının inşasını ve işletimini sağlamıştır fakat temellerin bozunumu hızlandıkça aciz kalacaktır. Teknolojik yenilikler en iyi durumda sadece bu bozunmanın hızını iyileştirecektir, çünkü tek yaptıkları doğanın kuvvetlerini kullanmaktır. Güçlü kişiler doğal kaynaklara hakim olmak için parasal güçlerini beyhude kullanacaklardır. Buna rağmen ekolojik kuvvetler ekonomiye üstün gelecektir.

Toplumun nasıl çalıştığının hayret verici bir yönü, güçlü olanlar da dahil çoğu insanın, olumlu olanı vurgulamak ve olumsuz olanı küçümseme eğilimidir. Neredeyse ölümsüzlüğe inanacaklardır! Şehirlerin ihtişamı, bol miktarda enerji, su ve gıdanın sağladığı rahatlık, kolay ulaşımın elverişliliği, elektronik cihazların harikaları tekrar tekrar ifşa edilmekte, fakat bu unsurlar eskidiğinde yenisiyle değiştirme sorunu hakkında çok az yorum yapılmakta. Yeni keşfedilmiş bilişim zımbırtısı olmadan insanlar ne yapacak? Tüm doğal ganimetin Tityas ve nüfusunun taleplerini karşılayacak hızda yenileniyor olduğu şeklinde asılsız bir inanış var. Teknolojinin tüm yapabildiği doğanın kuvvetlerini, o da doğal sermayeyi biraz daha tüketmek pahasına kullanabilmek olduğu halde, yeni sorunları çözeceğine dair inanış var. Şüphesiz kendi yarattığı sorunları çözemez.

Çevirmenin notları

 * Gaya/Gaia: Doğa. Tanrı yapısı olan. Yunan mitolojisinde toprak ya da yeryüzü tanrısı. Hint-Avrupa kültürlerinde toprak ana, tabiat ana, Kibele şeklinde karşımıza çıkar.

** Tityas: Yapay dünya. İnsan yapısı olan. Yunan mitolojisinde Gaya’nın yoldan çıkmış çocuğu. Denis Frith ve Laprin bunu insan yapısı olanların tümünü, bir başka deyişle uygarlığın ürünlerinin ve oluşlarının tamamını tanımlamak için kullanıyor. Uygar dünya kavramının, uygarlık öncesi milyonlarca yıllık insan varlığını kapsamadığını hatırlayınız.

***Toplu ölüm: İngilizce orijinali die-off olan bu kelime Türkçe’ye bire bir çevrilemiyor. Biyolojide türün veya topluluğun nüfusunun hızlıca azalmasına veya bazen sıfıra düşmesine yol açacak sayıda ölümü tanımlamak için kullanılıyor.

1. Akifer suyu ile dünyanın bir çok yerinde tarım yapılmaktadır. Kuzey Amerika’daki Ogallala akiferinin boşalması en bilinen ve en iyi belgelenmiş örneklerden biridir. Kuzey Afrika’da çölün yüzlerce metre altından milyonlarca yıldır bekleyen fosil su pompalarla çıkarılıp çölde sebze ve meyve tarımı yapılmaktadır. Bu ürünleri Avrupa halkı tüketmektedir. Türkiye genelinde yer altı su seviyesi tehlikeli biçimde düşmüştür. Konuyla ilgili sayısız makale ve yayın bulunmaktadır. Ezcümle, içtiğimiz su bile artık yenilenmeyen cinstendir.

2. Yosundan petrol üretmeyi düşünüp bunu gerçekleştirmeye çalışan zihnin gafleti hayret uyandırıcı. Fizik ve biyolojik dünyayı hiç anlamamış bir takım çok okumuş, çok bilen adamlar yosundan, bakteriden hidrokarbon çıkarmaya çalışıyorlar. Petrolün yerin altında çıkarılma hızının trilyonda birine yaklaştıklarında (bu oran asla telaffuz edilmez) bunu umut verici olarak niteleyip sahtekarca gülümsüyorlar.

3. Bu açmazın en bilinen örneği ampuldür. Akkor lambaların üretilmesi için az enerji gerekir ancak çok fazla elektrik enerjisini ziyan ederler. Floresan lambalar verimlidir ancak üretimi için çok daha fazla enerji harcanır ve içerisindeki civa toprağı ve suyu en fazla kirleten maddelerden biridir. Bu lambaların kullanımının teşvik edilmesi iyi bir şeymiş gibi görünürken, ömrünü tamamlayan lambanın çöpe, yani toprağa gitmesinin önlenmemesi, içindeki civadan kurtulacağımıza dair kimsenin bir fikrinin olmamasını izah etmek zordur. Seçimimiz ne olursa olsun, aydınlanmayı seçtiğimizde doğaya onarılamaz zararlar veriyoruz.

4. Bkz. “Madenciliğin altın çağı”, MS2002-, Türkiye.

5. Bu yenilemeler şehirli insanın gözüne görünmüyor. Kazılan çukurda ne yapıldığıyla ilgilenmeyiz. Ancak o çukur eskimiş su borularının veya telefon kablolarının yenilenmesi için kazılmış olabilir. Şehir büyümese, nüfus artmasa bile, bu yenilemenin devam etmesi demek, daha fazla petrol, çelik ve bakırın yer altından çıkarılması ve fosil enerji kullanılarak işlenmesi demektir.

6. Nanoteknoloji çok yetenekli maddeler üretir ve sadece para kazanmak için bunları ürünlerde kullanır. Bu maddelerin ürün kullanılırken ve kullanıldıktan sonra ne durumda olacağı araştırılmamıştır. Çünkü çöpe atma aşamasından sonraki maliyetler çarpık ekonomik ve hukuki düzende dışsallaştırılmıştır. Bu maddelerin insan sağlığında ve doğada nasıl bir hasara yol açtığı yeni yeni ortaya çıkmaya başlamıştır. Doğada sentezlenen “nanoteknolojik” maddeler (örn: örümcek ağı) ise kendiliğinden bozunur ve karbon, azot ve fosfor çevrimlerine geri döner.

7. Yol yapmaya sadece karar verirsiniz. Kullanacağınız asfalt, makineleri yaptığınız demir, makinelerin yakacağı petrol milyarlarca yılda doğa tarafından hazırlanmıştır.

8. Bu konuyu Kesişen Yollar ve diğer yazılarımda örneklendirdim.

En genel anlamıyla uygarlık dediğimiz oluşun nesinin yanlış olduğunu anlatan sayısız makale ve kitap var. Pek çoğu özünde hemfikir. Bu yazı oldukça kısa olmasına rağmen bu yanlışı başarılı şekilde ortaya koyuyor. Bu sebeple tercüme edip burada yayınlamakta yarar olacağını düşündüm. Konuyu farklı açılardan tartışan makale ve kitaplardan bir kaç örneği aşağıda listeledim.

Burada bahsedilen sekiz ilkeyi başucunuza koyarak şu anda dünyanın herhangi bir yerinde tasarlanan veya uygulanan herhangi bir projeyi değerlendirin. Gelişme, büyüme, daha iyiye ulaşma, ilerleme ve hatta sorun çözme diye tanımladığımız amaçların sadece intihara denk düştüğünü, modern hayata özgü bütün kavramların elinizde kurabiye gibi paramparça olduğunu göreceksiniz. Modern insan sorun çözme kabiliyetinden yoksun. Çünkü modern hayatın bizatihi kendisi bir sorun. Mutlak yok oluşu giderek daha hızlı ve daha hırslı seslenişlerle çağıran bir sorun. Bu yazıyı okumaya başladığınızda, yani yaklaşık ondakika önce dünya daha yaşanır bir yerdi. On dakika önceki dünya geri gelmeyecek. Önümüzdeki on dakikada bu kayıp biraz daha fazla olacak. Kafasını kuma gömüp bunu görmezden gelmek ve bugüne kadar gafletle yapageldiğini yapmaya devam etmek isteyen için mebzul miktarda kum mevcut. Hatta ormansızlaşma nedeniyle daha da artıyor.

 Okumalar

Ters giden neydi? Uygarlığın yanlış yönlenmesi – Denis Frith (İngilizce)http://candobetter.wikispaces.com/file/view/WHAT+WENT+WRONG.doc/37655263/WHAT+WENT+WRONG.doc

Uygarlığın eleştirisi Sık Sorulan Sorular – Ran Prieur (İngilizce) http://www.ranprieur.com/essays/civFAQ.html

Sürdürülebilirlik, Nüfus Artışı ve Çevre – Jay Hanson (İngilizce) http://www.warsocialism.com/page146.htm

İlerlemenin Kısa Tarihi – Ronald Wright (Türkçe) http://yabanil.net/?p=192

Bir süredir blogdan uzak kaldım. Biraz kafamdakileri toparlayamadığımdan, biraz konu önceliğine karar veremediğimden, biraz okumayı yazmaya tercih ettiğimden, biraz da tembellikten. Sanırım yaz ayları da bu şekilde geçecek. Şimdilik kısa bir durum tespiti yapmak istiyorum.

Şu anda Peak Oil‘in içindeyiz. Dikiz aynası etkisi nedeniyle ortasında mıyız, yoksa düşmeye başladık mı bilemiyoruz. Ancak The Oil Drum’ın raporu açık: 2004′ten beri petrol üretimi artmıyor. Daha doğru deyişle artAmıyor. Gerçek dünyadan kopuk ekonomistler yükselen fiyatlara rağmen üretimin neden “artırılmadığını” anlayamıyor, ya da çok iyi anlamalarına rağmen bunu kendilerine saklıyorlar: http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/18043957.asp?gid=381

Bu sırada Yunanistan’ın iflası/kurtarılması konuşulurken Avrupa ülkelerinin çoğunun borç/GSMH oranının %60′lara dayandığını gözden kaçırıyor. Türkiye’de ise muhaliflerden, özgür ve vicdanlı seslerden ayıklanmış mütareke basını büyüme rekorunu kutluyor: http://www.haber7.com/haber/20100630/Turkiye-ekonomisi-buyume-rekoru-kirdi.php

Ancak kazın ayağı öyle değil. Buyrun iki farklı görüş:

http://www.yenidonemgazetesi.com/kose-yazisi/2046/buyume-rekoru-ve-dis-ticaret-acigi-endisesi-.html

http://www.dunya.com/buyume-rekoru-el-parasiyla-geldi_118764_haber.html

FT’nin kısa yorumu: http://www.ft.com/cms/s/0/6c629d82-a309-11e0-a9a4-00144feabdc0.html

Diyor ki: “Büyümenin çoğunun tüketim harcamalarındaki artıştan ileri geldiği savunuluyor.”

Hep yazdığım, söylediğim şey: Olmayan parayla ithalat yapıyoruz, hem dış ticaret açığını, hem borç stokunu artırıyoruz. Üfleseler çökecek hale geliyoruz. Peki ithal ettiğimiz şeyler neler? Başta otomobil, eğlence elektroniği gibi HİÇ BİR ihtiyaca hizmet etmeyen tüketim oyuncakları, bu oyuncakları doyurabilmek için harcanan fazladan fosil enerji, geleceğimizi karartmak ve tarımımızı bitme noktasına getirmek için hibrit ve GD tohum. Evet, en çok parayı bunlara harcıyoruz. Eski seyrinde devam eden şişmiş emlak piyasası da hiç bir şey üretmeden büyüme rakamlarını şişirmemize yardımcı oluyor.

Tanımsız kelimelerden çok korkarım. Bu rekor haberlerinin, kuru istatistiklerin yanında “büyüme”nin tanımı  yapılsa idi durumun hiç de iç açıcı olmadığını anlamak daha kolay olurdu. Bunu biraz eşeleyelim. Üretimi artırmadan büyüme sağlanabilir. Aynı mal gittikçe artan fiyatlarla el değiştirmeye başlarsa ekonomi büyür. Emlak piyasasındaki artışın başlıca izahı bu. Bazıları piyasanın şu anda durgun olduğunu söylese bile, bu zaten şişmiş bir piyasanın durgunluğu. Konut fiyat ve kiralarındaki artış enflasyonun altında değil. Çok kısa bir süre önceye kadar hala “kredi çek, ev al, kirala, kirayla taksidi öde, üstü sana kalsın” hesabı tutuyordu. Bu, hiç bir şey üretmeden kazanma, yani üretimi artırmadan ekonomiyi büyütme üzerine kurulu emlak piyasasının bu bozguncu işlevini sürdürdüğüne delil. Rekoru borçlu olduğumuz asıl büyük etken ise ithalat. Fabrikaları kapatırken her şeyi ithal ederek büyüyebilirsiniz. 2008′den beri yaptığımız özetle bu. Sigortalı çalışan sayısı, kapasite kullanım oranı düşüyor. Açılan işyerinden çok kapanan var. Kişisel tüketim, gereksiz tüketim, nüfus ve dolayısıyla nüfusla orantılı temel tüketim ise hiç durmadan artıyor. Artık yalancı iktisatçılar bile insafa geldi ve kişisel tasarrufların fazlaca düştüğünü yazıyorlar. Dış ticaret açığı büyüyor. Cari açık büyüyor. Borç stoğu büyüyor. Tüm bunlar Peak Oil’in platosunda gerçekleşiyor. Yani tüm dünyada borç ödeme kabiliyetinin azalmış olduğu sırada. Kısa süre sonra, yani platodan aşağı yuvarlanmaya başladığımızda HIZLA azalmaya başlayacağı sırada. TCMB ekonomiyi “soğutmaya” filan çalışmıyor. Bu hükümetin görevini yapmasına, yani üretimin, mali egemenliğin, ekonomik zindeliğin bitirilmesine, ülkenin sermaye odaklarına ve çok uluslu şirketlere %100 bağımlı hale gelmesine yardımcı oluyor. 2002′de Türkiye ekonomisinin hala düzelme umudu vardı. 1994′te de vardı. 1983′te de vardı. Ama gün geçtikçe azalıyor. Göz göre göre.

Platodan aşağı düşüşe geçmeye başladığımızda ilk yumruğu ulusal bütçe yiyecek. Maliye tamir olunamayacak kadar bozulacak ve şimdiki “ağır” vergileri çocuk oyuncağı gibi gösterecek muazzam bir vergi paketi gelecek. Bu elbette yetmeyecek, memur maaşlarının azaltılmasından tutun, kamu tesislerinin işletme masraflarının kısılmasına kadar eşi görülmemiş bir kemer sıkma uygulaması izleyeceğiz. Aynı zamanda borçlanmaya da devam edeceğiz ki, bankalar donumuza kadar haczedebilsin. “Don” mecaz değil sayın okur, kundaktaki bebeğin borca karşılık köle olarak ipotek edildiği bir gelecekten bahsediyorum.

Tabi ki petrol fiyatı arş-ı alaya yükselirken doğalgaz yerinde durmayacak. Şu anda 30′a alıp 90′a sattığı doğalgazı hükümet 500′e satmaya başlayacak. İnsanlar donarak ölmekle üç öğün bulgur yemek arasında bir tercih yapmaya zorlanacak, tabi kapanan işyerleri yüzünden işsiz ve parasız kalmamış olanlar. Bunlar platodan aşağı inişin başladığı günlerde genel olarak dünyalıların, özel olarak biz Türkiye’de yaşayanların önüne konacak sıcak başlangıçlar. Ana yemek bir başka yazıya kalsın.

Kendinize iyi bakın. Sıkı durun.

Bundan 8 yıl önce, 2003′te, Parti Bitti ve Herşeyin Zirvesi kitaplarının yazarı Richard Heinberg, Tüten Namlu: CIA’nın Peak Oil‘e İlgisi adlı makalesinde şöyle yazmıştı:

“… Ortadoğu doğrulanmış petrol rezervlerinin %70′ine sahip. S.Arabistan dünyanın en büyük rezervine(%25) sahip ve çoğu 11 Eylül korsanlarının bu ülkeden geldiği iddia ediliyor. Bin Ladin bir Suudi ve yayınlanan sözleri Mekke ve Medine’nin ulusundan Amerikan etkisini uzaklaştırmak üzerine.

Neo-con’ların tekrar tekrar ipuçlarını verdiği gibi, Irak, daha büyük bir bölgesel rejim değişikliği projesinin sadece ilk adımı ise, asıl hedef hemen güneyde, Riyad’ın doğusundaki dev yataklar olabilir. Uzun zamandır şımartılan Suudi hükümetinin devrilmesi için şimdiden tezgah kurulup kurulmadığını merak etmemek elde değil.”

Ve bugün, bir kaç ay önce Tunus’ta başlayan ve bütün Kuzey Afrika ve Ortadoğu’da Batı tarafından kışkırtılan kalkışma Suudi Arabistan’a geldi dayandı. Yarın yani 10 Mart Cuma günü S.Arabistan’ın çöküşünün başlangıcını görebiliriz. Arabanızın deposunu doldurun, çünkü pek yakında bir süredir unuttuğumuz o benzin kuyruklarını tekrar görebiliriz. İbret ise bedava ve her zamankinden az talep görüyor.

BM kurulduktan sonra büyük bir kasıntı ve kibirle dünya insanları birbirinden resmen imkansızı istemeye başladı. Neydi bu? Yiyecek, barınak, geçim sağlama hakları. Bu haklar devletler tarafından tanındığında dünya nüfusu 2,5 milyardı. Şimdi 7 milyar. Yarın 10 milyar, daha sonra 15. Bu böyle gidecek. Ama haklar, yani kerameti, kutsallığı kendinden menkul talepler aynı kalacak. Bu talepleri karşılamak için tüketilmesi gereken doğal kaynak sonsuza kadar artacak. Bu nasıl mümkün olabilir? Dünyanın ezilenleri olarak hakça paylaşım, adil düzen istiyoruz ve bunda sonuna kadar haklıyız ama paylaşmak istediğimiz kaynak en iyimser ihtimalle sabit kalırken bizim sayımız durmadan artıyor. Haklıyken haksız duruma düşmek sözünü hiç sevmiyorum. Ama yaptığımız da tam olarak bu. Ve bunu söylemeye kimse cesaret edemiyor. Kafamız kumda, elimizde bayraklar, anlamsızca bağırıp çağırıyoruz. Bugün Mısır, Tunus. Sırada Suudi Arabistan, Suriye, Sudan, Somali, Nijerya ve elbette TÜRKİYE var.

Siz bu yazıyı okuyana kadar dünyaya doyurulması, giydirilmesi, barındırılması, istihdam edilmesi, eğlendirilmesi gereken 1700 kişi daha geldi.